ZIENTZIABERRI
Ikasgelarako balibide digitalak zientzia eta matematikan

Fernando Corbalanen azken liburua irakurri dut eta zuekin konpartitu nahi dut. "Matemáticas de la vida misma" izenburua du eta bere ekoizpenaren ibilbidea jarriatzen dut, matematikaren aplikazioak gure eguneroko testuinguruan adieraziz. Oraingo honetan hurrengo gaiak aurkituko ditugu:

• Zenbakiak eta beren funtzioak gure bizitzan: eboluzioa, goputz neurriak, IMC, NIF, magia zenbakiekin, jolasak, kapikuak, kriptogramak...
• Kalkuloa:  algoritmoak, kalkuloaren historia, kalkulagailuak eta ordenagailuak, kalkulo handiak, eredu matematikoak...
• Geometria gure biziztako formak: azalerak, mosaikoak, kurbak, Moebius, tetrabrikak, dimentsioak...
• Komunikazioarako matematikak:parabolikak, Königsbergen zubia eta distantziak, arte eta matematikak, literatura matematikoa...
• Ibilbide matematikoak:  gure etxea eta ikastetxea, kontsumorako matematikak, hirigintza, hiri-tresneria, publizitatea...
• Ziurgabetasuna eta arazo konplexuak: loteriak, , estatistikak, hauteskunde-prozesuak...

Gustora irakurtzen da, oso entretenigarria.

Libro de F. Corbalán , en la línea de su trabajo, sobre las matemáticas en nuestra vida cotidiana.

Colección de recursos Web para trabajar el recién estrenado año de Darwin

Sukaldaritza gustatzen bazaizu, plater bereziak progatzeko garai aproposak dira hauek, baina, kimika ere zure gustokoa bada, nahasketa bikaina aurkitu duzu. Aspalditik oso gai ezaguna da irakasleen artean kimika eta sukaldaritzaren arteko harremanak, baina, azken bolada honetan ospatzen diren zientzia-azokak direla eta, protagonismo handia hartu du. Gainera, eguneroko bizitzan ezaguna den gaia eskolako edukinekin konektatzen da oso erraz moduan. Oporrak laster ditugu eta, beharbada, irakurtzeko denbora gehiago, hona hemen nire gomendio batzuk:

• El saber científico de las mujeres. Nuria Solsona. 2003. Nuria aintzindaria izan da, gaia ikutu zuen lehengo irakaslea. Hasi zen hezkidetza ikupuntuan zientzia tratatzen eta liburu honetan isladatzen da. Orain DBHko 4. mailako kimikan lantzen duena kontatzen digu, bere laborategia sukalde bihurtutik. Metodologiako zutabeak elkarlana eta ikasketaren autorregulazioa dira.
• Los secretos de los pucheros. Hervé This. 1993. Egilea zientifikoa eta gourmet aldi berean izanda, beren tesi doktorala gastronomia fisika eta molekularrari buruz garatu zuen. Liburuaren zehar sukaldaritzako bitxikeriez idazten du, galderak modukoak planteatzen.
• Ciencia a la cazuela. Carmen Cambón, Soledad Martín eta Eduardo Rodríguez. 2007. SEK-Ciudad del Campo nazioarteko ikastetxeko irakasle hauek 4 urte baino gehiago Bigarren hezkuntzako ikasleen artean sukaldaritza zientifikoan lan egiten dabiltzate eta beren emaitzak liburu honetan ditugu. Bere mintegiaren webgunean informazio ugari dago.
• Tortilla quemada. Claudi Mans. 2005. Dibulgazio-liburua dugu, eguneroko zientziaren ikuspuntutik hartutako estrategia didaktika erabiliz. Artikulen bilduma gehien bat.
• Los secretos de las etiquetas. Claudi Mans. 2006. Egile beraren argitalpena, orain etiketen munduan murgiltzen gaitu elikagaiak eta garbiketa produktoak hobeto ezagutzeko.
• La química y la cocina. José Luis Córdoba. 1990. Oinarrizko prosezu fisiko kimiko guztiak aipatzen ditu eta, gainera, Sarean deskargatzeko prest.
• Experimentos Sencillos de Quimica En La Cocina. Glen Vecchione. Poltsikoko liburuzka, gure ume eta gazteei oparitzeko. Erakargarria eta erraza.

7 libros de todos los niveles para aprender y disfrutar con la química culinaria.

Urrian Sigma aldizkariaren azken alea- 32garrena- etorri zaigu, ohituratzen gaituzte artikulo interesgarriekin, beti bezala. Adibide moduan:

...eta matematikak zinean, literaturan, ikusentzunezkobideetan...

Sigma 32

Número 32 de la revista Sigma

Aurreko sarreran, gure ikasleek argudiozko testu zientifikoak idazteko garrantsiari buruzko erreferentzia egi dut. Oraingo honetan beste artukilu osagai baten aipamena egin nahi dut, azken "Aula" aldizkarian atera  duen Neusena: "escribir para aprender ciencias".

Betiko paradojaz eztabaidatzen da:  hezkuntza ez da bakarrik ikasten hezkuntz arloetan, zientzietan ere landu behar dugu. Zientzia egiteak supozatzen ditu ere hizkuntz gaitasunen garapena,  ezauguera zientifikoa hitz eginez, irakurriz, idatziz eta elkarrizketatuz  sortzen da. Zientziak berak ere, bere hizkera propioa du, testu deskriptiboak eta argudiozkoak ezinbestekoak dira zientzia ondo ulertzeko eta komunikatzeko. Ikasgelan nola egiteko pistak artikuloan aurki ditzakegu.

En el último número de la revista Aula encontramos un buen artículo de Neus sobre la importancia de trabajar la competencia lingüística en ciancias y como hacerlo en el aula. 

Ale interesgarria azken 57. alambique aldizkariena, PISA ebaluazio gaia jotzen duelako. Gure heziketa sistemaren emaitza txarrak justifikatzeko gora beherei buruz hainbeste literatura idatzi denez, zientziaren didaktiken adituen iritziak irakurtzeko eskergarria da .

• Ebaluazioa berikustea, ebaluazio progak orekatuagoen bila
• Textu zientifikoak lantzea, argudiozkoetan sakontzen
• Zientzia bera zer den eta zientziaren metodoetan gehiago sakontzea
• Zientzia kualitatiboaren pisua igotzea
• Zientzia giza-testuinguruan kokatzea: osasuna, ingurugiroa, energia...

• evaluación de competencias_neussanmarti1
• evaluacion de competencias_neussanmarti2

El último número de la revista Alambique esta dedicado a la evalaución PISA y su influencia de cara a la evaluación diagnóstica. También se remite la dirección para bajarse el material de la charla de Neus Sanmarti.

Gazteei zuzendutako Irrika aldizkariak bere bigarren alea kaleratu du eta bere txokoan eskuragarria dugu. Aldizkariaz gain, Webgunea bloga denez gero, komentarioak egiteko eta ikusteko aukera daukagu Zenbaki honetan erreportaje onak daude (Klimatikeroak, sinestesia, ...), elkarrizketak (Edurne Pasabaren txanda)  , "eskutuko zientzia"  (nanoteknologia arropan, mp3...) eta eguneroko bizitzarekin bat dauden "pilula" zientifiko asko (Piltdownen gizakiarena, SMS-en laburdurak...), jolasak, esperimentoak... Baina onena Arkaitz Gaztañaga informatika ingeniariarena da, batez ere, mutil ezaguna delako -bere gurasoak auzokideak izan dira - eta gustoan ikusi dut bere lana Sarean: "aurrezku" dantzatzen den robota, bere karrerako proiektua.

• Irrika2  euskeraz
• Irrika2 español
• Irrika2 english 

Eta, nahi baduzue, irakasleok gonbidatuta gauden aldizkariaren aurkezpenera joan zaitezkete datorren urriaren 7an, 16:30etan Donostiko Joxe Mari Korta zentruaren auditorioan.

2º número de la revista científica para jóvenes irrika

Noizean behin Alambique aldizkariaren ale bat komentatzea guztatzen zait, batez ere gai interesgarriak dituenean, hila honetakoa, adibidez. 56.aleak batxilergoko curriculum berriez hitz egiten digu, baina ez bakarrik deskripzio hutsa emateko, baizik eta, lege desberdinetan zehar ibilbide historikoa eginez,  hobetzeko proposamenekin lagunduta. Curriculumen garrantziak ikasketako gaiak ordeinatzean datza, baina gero ikasgelako aplikazioan erabiltzen dugun metodologiak hartzen du benetako protagonismoa. Jarrai dezakegu gauza bera ematen, hezkuntza legeak pasatzen ez direnean,  edo lege berriak praktika berriak sartzeko aprobetxatu ahal dugu. Aldizkarian eztabaidatzen direnak Estatuko curriculumak dira, noski, gurea ateratzear dago eta hemen, Euskadin, gaitasunak batxilergoan ere kontutan hartuko dira, beraz, bereizitasunak izango dituzte.

• Alambique 56: los nuevos currículos en bachillerato 
• Alambique 49: Ciencias para el mundo contemporáneo