ZIENTZIABERRI
Ikasgelarako balibide digitalak zientzia eta matematikan

Hila honetako Hik Hasi aldizkarian Jenaro Gisasolaren elkarrizketa interesgarria irakur dezakegu. EHUko fisikako irakaslea (Bigarren hezkuntza ere aritua), bestean beste, zientziaren irakaskuntzaren zailtasunak aztertzen dituen ikerketa talde baten kidea da. Artikuluan, alfabetizazio zientifikoaren beharraz hitz egiteaz gain, ikerketaren ondorio batzuk azaltzen ditu. Haien artean ez dago ezagutzen ez dugun gauza berririk, baina, nik uste, noizean behin kezkak aparaktzea eta berriro entzutea komeni zaigu.

Irakaskuntza ez da prozesu erraza, esaten digu Jenarok, eta bi arazo nagusi ikusten ditu: bata da, ikasleek nahiz eta gai bat behin eta berriro ikusi etapen zehar, ez dutela ikasten. Bigarrena, metodologia tradizionala ez dela egokia zientziaren kontzeptuak ulertzeko, soilik buruz ikasteko. Bere ikerketaren ondorioz, hiru proposamen egiten ditu:

Ikasten dugunaren interesa piztea, zertarako ikasten dugun

Metodologia aktiboak erabiltzea, irakaslea dinamizatzaile eta gidari papera hartuz

Ikaskuntza klasikoaren akatsak ez errepikatzea, hor dago koska hausnarketa sakona gertatzen ez bada irakaslegoaren artean

"Oro har, zientzia irakasteko era ez da aldatu eta gizartea asko aldatu da, hor dago arazo nabarmena"

HIK HASI 138

Dibertitzea eta ikastea bateraezinak dira? Ez erabateko. Demostratzeko Alambique aldizkariaren azken alea irakurtzea besterik ez dugu egin behar: zientzia umorearekin. Artikuloz artikulo umorea erabiltzen duten proposamen didaktikoen ibilbidea egiten da:

"Ciencia con humor" es el tema monográfico del último número de la revista Alambique. 

Grao argitaletxeak matematikari buruzko beste liburu bat atera berria du:Educación matemática y buenas prácticas . Núria Planas eta Ángel Alsina koordinatzaileak izan dira egile on askok parte hartu duten lan honekin, non irakasleek bere ikasgelako esperientzia berriztatzaileak paper gainean jarri dituzten. Etapa guztietarako adibideak daude Haur Hezkuntzatik Bigarren Hezkuntzara, EPA eta Unibertsitateko praktikak barne. 12-18 etapakoak hauexek dira:

Kanguro batzuekin bere portadan berriro daukat eskuen artean (edo begien artean, hobeto esanda) azken SIGMA aldizkariaren alea, 33.zenbakia. Beti interesgarria denez, ale osoaren irakurmena gomendatzen zaituztet, baina bereziki ikasgelari begira:

• Un paseo matemático por las competencias básicas . Jesús Fernández eta José Muñoz, Sevillako IES Macarenako irakasleak kontatzen digute bere esperientzia bat matematika bere hirian bertan aplikatuz

• Olinpiada desberdinetako problemak: Euskadiko seigarrena eta Frantzian hasita zen "Kanguro olinpiada"eta zientzia astean garatutakoak. Santiago Fernández , Alberto Bagazgoiti eta Pedro Alegriaren eskutik.

• Fotografía matemática y TIC. Maria Pilar  Barriusoren artikuloa IES Txurdinaga-Artabeko esperientziarekin

• La divina proporción en el IES Cardenal de Mendoza. Constantino de la Fuente. Mai goiko artikuloa.  Ikerketa bat planteatzen da.

• Geometría y realidad. Claudi Alsina. Guztiz gomendagarria. Txuletario moduan, Claudik gure eguneroko objetuetan  geometria-zerrenda egiten digu.

• ¡Ah, el azar! . Miguel Barreras. Ariketa motibatzaileen adibideak gaia lantzeko.

• Algunas razones para introducir la historia de las matemáticas en el aula . Vicente Meavilla. Matematikako historiak  ikasgelan laguntzen duen arrazoiak eta adibideak ere bai .

Sigma 33

Ya esta disponible en la Web el último número de la revista SIGMA

IHITZA aldizkariak ale berri bat argitaratu du, orain honetan hezeguneei zuzenduta. Hezeguneak, Euskadiko ekosistemarik preziatuenetarikoak eta, horregatik, ingurumen prestakuntza txertatzea ezinbestekoa ikusten dute gure CEIDAko lagunek. Aldizkarian, halako ekosistema nagusiei birpaso bat ematen zaie: Urdaibai, Txingudi, Ullibarri urtegiko adarrak, Salburua, Calcedo-Yusoko Lakua eta Gesaltza Añana eta Laguardiako urmaleak, Hezkuntz Etapa guztientzako jarduerekin .

Aldizkariaren bertsio elektronikoa: IHITZA 28

Aukera aprobetxatzen dut gogoarazteko BO7-Getxo eta B08-Leioako Berritzeguneek Bolue hezeguneari buruzko ibilbideko materialak garatu genituela eta CD batean daudela mailegatzeko prest.

Hiruhilean behin bisitari ederra jasotzen du nire bulegoan: Bizkaia maitea aldizkariari dakion alea. Nahiz eta, ohikoa denez, dokumentazioaren bolumena haundia izan, beti ateratzen dut denbora begirada azkarra botatzeko eta beti ere zeozer berri ikasten dut. Foru Aldundiko aldizkari honen gaia ingurugiroa da eta, gainera, oso hurbila guretzat. Gai batzuk portadan izateaz gain, atal finko erakargarriak ditu, hala nola, "txangoak", "ba al zenekien...?", "brikolaje ekologikoa" "gure udalerrietako albisteak" "ciberambiente"...eta gure inguruan gertatzen diren jarduerak eta bisitatzeko museoak. Adibidez, orain (epea maiatzaren 5ean bukatzen da) lehiaketa bat martxan dago non argakiak, arte digitala, ipuin laburrak edo pintura baten bidez geure ingurumena deskribatzeko aukera daukazun. Informazioa gehiago: gure lehiaketa -nuestro concurso

Aldizkaria on line ere eskura dezakegu 1996tik aurrera: Bizkaia maitea

La revista Bizkaia maitea es una publicación medioambiental de la Diputación Foral que se publica trimestralmente en formato papel y que está también disponible on line. 

Literatura eta matematikaren arteko harremanak azken UNO aldizkariaren gaia da. Monografikoaren sarreran historia matematika bat egiten da irakasle batekin protagonista eta handik abiatuta:

• Martín Fierro: Luis Balbuenak José Hernándezen poema klasikoa aztertzen du ikuspuntu matematikotik: bertso-kopurua, aipamen matematikoak, kantitaeak, neurriak...

• Cuentos matemáticos. "La última noche de G.Cardano".  Joaquín Collantesek  eta Antonio Pérezek aspalditik  matematikako ipuingintzan sartuta daude eta beren emaitzak Divulgamat weborrian ikus daitezke. Artikulo honaten adibide bat dugu. Beren liburua "matecuentos, cuentamates" Internetean dago.

• La matemática de las mariposas. Pablo Amsterrek literaturarako beharrezkoa den sormena matematikarakoarekin lotzen du

• Literatura y matemáticas. Carlo Frabettiren eskutik hezkuntzan sartzeko aholkuak irakurtzen ditugu.

• Matemáticas y literatura. Margarita Marinek literatura matematikari birpaso egiten dio,  Lehen Hezkuntzako bigarren ziklorako liburu egokienak gomendatzen dizkigu eta proiektu matematikoen oinarriak deskribitzen ditu.

• Propuestas de aula. Constantino de la Fuentek gelarako proposamenak erakusten dizkigu ondorengo liburuekin: "El número de Dios", "Los crímenes de OXford", "El curioso incidente del perro a medianoche" eta "El teorema"

• Cifras y planos al final de un milenio: Ricardo Alonso irakasleak bi ikasgelako esperientziak erakusten ditu , "El señor del cero" eta "planilandia". Azken honekin Zientziaberin aipatutako bloga ere sortu du egileak.

Azken "Padres y Maestros" aldizkariaren alea (321) Astronomiari zuzenduta dago. Artikulo interesgarriak eta kasgelarako jarduera praktikoak:

• Bajo un mismo cielo: astronomiaren historia
• Ciencia milenaria, ciencia moderna: astronomiaren urtea
• Las estrellas de la ciudad: Lehen Hezkuntzako proiektua
• Ideas para trabajar en el aula. esperimentoak
• El sol no sale por el este: astronomiaren aurreiritziak hezkuntzan eta jarduerak
• Maravillas del Universo: aurkikuntza astronomikoen historia
• La labor del astrónomo: historia ere, behaketa ikuspuntutik
• Los planetarios: planetarioek eskeintzen dituen baliabideak
• El sol que mas calienta: eguzkiari buruzko galderak
• Para aprender y enseñar: balibideen bilduma
• Libros sobre astronomía
• Biografias

Monográfico sobre Astronomía de la revista "Padres y maestros"

Hara non, astronomia urtea dela eta, azken bolada honetan gai honi buruzko informazio ugari agertzen da eta ni, besteen bilaketak aprobetxatuz, weborri interesgarria bat komentatuko dut.

Como aprender Astronomía en Internet liburua. Bere egileak adierazten duenez, liburua ez da Interneteko esteken zerrada bakarrik, baizik eta zerua interpretatzeko gida. Liburu idatzia  (Jorge A. Vázquez Parra, Creaciones argitaletxea) beste liburu bizi batekin konplementatzen da. Azken honetan, testuan aipatzen diren estekak eta bideoak eskura ditugu. Bideo guztiak Youtubeko kanal batean bilduta daude.

Liburu honen egileak ere, EducaCiencia entrepresa montatu du ikastxeei astronomiari buruzko jarduera didaktikoak eskeintzeko. Etapa guztientzako jarduerak, batzuk bere Webtokian eskura ditugu bere "Dibulgazioa" atalean: orientazioa, eguzki-sistema gaurkotuta, planisferioak eta, nire guttuna, planetarioa eraikitzeko jarduera

Un libro sobre astronomía que se complementa con un sitio Web muy interesante, donde están los enlaces y un canal de vídeos completísimo.