ZIENTZIABERRI
Ikasgelarako balibide digitalak zientzia eta matematikan

Atzo, larunbatean, ElHuyarrek Zientzia eta teknologiaren hiztegi berria aurkeztu zuten Chillida-Lekuan .   Hiztegiak 50 alorretako informazioa jasotzen du, 23.000 kontzeptu biltzen ditu, 607 artikulu entziklopediko ditu, eta 1.500 irudi. Lanarekin batera CD-ROM bat banatzen da. 200 aditu baino gehiagok parte hartu dute. Txarrena bere prezioa da: 65 euro. Ekimena ona, baina hobeto Sarean egongo balitz. Pena da, nire aburuz, euskerazko lan gehienetan betiko argitalpen moduan jorratzea, beti diru laguntzen bila, negozio moduan. Egiteko era honekin bakarrik lortzen da argitaletxe batzuk mantentzea, baina mende honetako komunikazio-baliabiderik nagusienean ez dago apenas euskal pretsentzia pizka bat eta hau, gaur egun, ezinbestekoa da. Pasa den ostiralean irakasle batek deitu zuen Berritzegunera, nahiko haserre, eskola 2.0 martxan dagoenez, ea zergatik dagoen hain edukin gutxi euskeraz Internetean, gu errudunak izango bagina bezala (tamalez, irakasle batzuk administrazioa garela pentsatzen dute) .Ni ez nago errudunen bila, gaur egun guztiok edukinen ekoizleak izan garelako, baina bai  txoko honetatik deia egiten dut denok gure aportazio txiki bat egiteko euskera zabaltzeko.

Informazio-iturria: sustatu

Darwinen urtea bukatzear dago eta Alambique aldizkariak ere bere homenaldia eman nahi dionez, monografiko bat kalertau du. Artikuloak ondorengoak dira.

• Origen y evolución de la Tierra
• El origen de la vida hoy
• Una forma distinta de ver la vida: extinción
• Como ve el alumnado la evolución
• Las jirafas y los libros de texto
• La evolución humana
• Enseñanza del tema en Infantil y primaria

Eboluzioa Zientziawikian

Monográfico sobre Darwin de la revista Alambique

• Informazio gehiago: medicos y pacientes
• Capitel ediciones:  gripe A, pandemia gripal 2009

Horrela da azken UNO aldizkariaren izenburua. Fernando Corbalánek alearen aurkezpenenan azaltzen duen moduan, nahiz eta matematikarako hezkuntz sisteman denbora asko ematen den, zeozer "pendientea" dute, errealitatearekin lotura falta zaie, ikusgai bihurtu behar dira...eta horretarako, gizarte honetan, erakusketak tresnetariko bat dira.

Aldizkariaren zehar azken bolada honetan garatu diren erakusketa matematikoei birpaso bat ematen zaie.

Exposiciones matemáticas

Último ejemplar de la revista UNO sobre exposiciones de matemáticas

Sarreraren izenburua nahiko arraroa? bai, baina irakurri dudan liburu zoragarria baten bezalako bat  denez, lizentzia txiki bat  hartu dut. Aipatutako liburua "¿Y los ciruelos chinos?" da eta hemendik, irakaslea baldin bazara, batez ere matematikakoa,  irakurtzea gomendatzen dizut gogor. Hasi bezain laster engantxatzen zaitu eta segituko irakurmena eskatzen du. Liburuan matematikako irakasleen esperientziak, garai desberdinetan kokaturik (bera ikaslea zeneko kontakizunak, unibertsitatean, klaseko anekdotak, REM, LOGSE, LOE..) garatzen ditu bere estilo poetikoarekin lagunduta...gozada bat benetan.

Azken irakurmenaren parrafoan "Txinako gereziondoen" hausnarketa didaktiko bikaina egiten da. Egileak kontatzen du nola, irakasle sartu berria zenean, oso gaztea, natur zientzietako klaseak ematea tokatu zitzaion. Eta nola, ikasgaia menperatzen ez zuenez, testu liburua buruz ikasi zuen klase bat eman baino lehen. Eta nola, fotosintesia azaltzerakoan, bere ikasleengandik galdera baten beldur zegoen:  zergatik Txinako gereziondoek , hosto gorriak izanik eta ez berdeak,  fotosintesia egiten zuten. Baina, zorionez, hau ez zen inoiz gertatu, irakasleari bere betiko errolloa -egunero buruz ikasita - botatzea baimenduz...irakaskuntzaren inertziak eta paradojak. Honela sentitzen naiz ni momentu honetan, datorren astean matematikako mintegi batera joan behar naizelako programazio laburreko helburuekin laguntzeko, LOEren diskurtso barneratuta baina matematikaren ikuspuntu orokorrarik ez. Hau den aholkularitzaren bizitza!

Hain historio politak idazten dituenak Miguel Barreras du izena eta benetako irakaslea da...eleberrigileaz gain, liburu eta artikulo asko argitaratu dituelako ( matemáticas con excel, el catálogo de Trendar B. Llesur...).

Liburuko historio batzuk  irakur ditzakegu bere Webtxokoan: matemáticas desde contextos, ikerketa litzentzia batean garatzen hasi  zituen materialak matematikaren irakaskuntzari zentzua emateko azmoz.

Bide batez, jakinminak jota bazaude, irakur ditzakezu bi artikulo hauek:

• El color de las plantas
• La caza del otoño rojo

Mª Pilar Menoyok artikulo on bat idazten du Aula aldizkarian, merezi du irakurtzea. Gaia, ikerketak zientzietan. Kataluñan aurten,  DBHan urtero ikerleta proiektu bat burutzea jezarri da derrigorrez eta, honetatik abiatuta, eskola-ikerketen ezaugarriak eta lehenengo momentutik  bideratzeko orientabideak ematen dizkigu. Ideia garrantzitsuenak:

1) Ikerketak egiteak suposatzen dituzte galdera bat planteatzea, elkalanaren bidez garatze eta emaitzak komunikatzea

2) Sailena galdera edo ikerketaren arazoa planteatzea da . Oinarrizko esparruak hurrengoak izan daitezek:

• zientziaren historian planteatu diren galderak berak egitea
• Galdera batzuen aurrean zientifikoak direnak eta ez direnen artean sailkapen bat egitea.
• Eguneroko egoerak oinarrituz, arazoak planteatzea
• Objetu  batzuen aurrean analisiak edo sailkapenak egitea

3)  Metodologia desberdinak erabil ahal ditugu, hala nola:

• Metodo zientifikoaren antzekoa, esperimentazioarekin (hipotesia, esperientzien diseinua, emaitzen analisia, ondorioak ateratzea...)
• Metodo etnografikoa, ikerketa-objetuari buruzko galderak planteatuz. Ikerketa dokumentaletan aplikatzen da, adibidez,izaki bizidun baten behaketaren baldintzak edo ibilbide baten planifikazioa

4) Ikerketen graduazioa DBHan zehar. 1. mailako galderak nola? modukoak egitea, 2. mailan zer?, 3. mailan zergatik? eta 4.mailan zer gertatuko litzateke?

Artikulkoan taulak, eskemak eta beste informazio baliogarria aurki dezakegu.

Un artículo interesante sobre como hacer investigaciones en la ESO de Mª Pilar Menoyo en la revista Aula.

Hila honetako Hik Hasi aldizkarian Jenaro Gisasolaren elkarrizketa interesgarria irakur dezakegu. EHUko fisikako irakaslea (Bigarren hezkuntza ere aritua), bestean beste, zientziaren irakaskuntzaren zailtasunak aztertzen dituen ikerketa talde baten kidea da. Artikuluan, alfabetizazio zientifikoaren beharraz hitz egiteaz gain, ikerketaren ondorio batzuk azaltzen ditu. Haien artean ez dago ezagutzen ez dugun gauza berririk, baina, nik uste, noizean behin kezkak aparaktzea eta berriro entzutea komeni zaigu.

Irakaskuntza ez da prozesu erraza, esaten digu Jenarok, eta bi arazo nagusi ikusten ditu: bata da, ikasleek nahiz eta gai bat behin eta berriro ikusi etapen zehar, ez dutela ikasten. Bigarrena, metodologia tradizionala ez dela egokia zientziaren kontzeptuak ulertzeko, soilik buruz ikasteko. Bere ikerketaren ondorioz, hiru proposamen egiten ditu:

Ikasten dugunaren interesa piztea, zertarako ikasten dugun

Metodologia aktiboak erabiltzea, irakaslea dinamizatzaile eta gidari papera hartuz

Ikaskuntza klasikoaren akatsak ez errepikatzea, hor dago koska hausnarketa sakona gertatzen ez bada irakaslegoaren artean

"Oro har, zientzia irakasteko era ez da aldatu eta gizartea asko aldatu da, hor dago arazo nabarmena"

HIK HASI 138