ZIENTZIABERRI
Ikasgelarako balibide digitalak zientzia eta matematikan

Gure Berritzegunean, urtero bezala, gure III. Jardunaldi digitalak ospatu ditugu. Aurten publiko ugari, gaia "Eskola 2.o" izan da eta. Informazioa eta argazki batzuk B08-blogean daude. nik hemen erabilitako materialen esteka jarri nahi dizuet, interesgarriak izatea esperuan.

Victor Bermejoren aurkezpena:

Google ikasgelan lantegia:

Google ikastaroa

Web 2.0 entzun, ikusi, idatzi eta sortu

PhotoPeach tutoriala

Materiales en castellano de las 3s Jornadas digitales del berritzegune de Leioa:

Eskola 2.0
Taller: Google en el aula
Taller: Escuchar, ver y escribir en la Web 2.o. Turorial de PhotoPeach

Orain dela bi urte irakasle batek wiki bat egin nahi zuen eta aholkularitza eskatu zidan . Gure arloetan oso wiki gutxi daudenez, ideiak pentsatu, zerrendatu eta hau izan zen emaitza:

Wiki batek helburu desberdinak izan ahal ditu. Irakasle batzuek erabiltzen dute bere ikasleei informazio gehigarria emateko ( etxean birpasatzeko edo jarduera multimedia osagarriak egiteko)  eta irakaslea bera administratzailea da. Hau da Internetean aurkituko duen gehiena. Baina  Wiki bat komunean garatzeko pentsatuta dagoenez, zilegizkoagoa da klaseko ikasle guztien artean eraikitzea. Susmatuko duzuenez, ikasgelan erabiltzen den metodologiaren menpe dago eta  programazioarekin bat egon behar da.  Wiki mota hauen adibideak oso saila da aurkitzea Sarean , irakasle gehienok aldaketa-fase batean gaudelako eta oso kostatzen da  parekatzea ikasgelako errutinak lan digitalekin.   Niri bururatzen zaizkidan erabilerak:

1. Klasean proiektu edo lan batzuk egiten badira, wikiak ikasleen ekoizpenak adierazteko balio izango du (Wikikoadernoa) , gainera wikiaren bidez ekoizpenak multimedia izan daitezke (hala nola, bideoak, argazkiak, testuak, soinuak, mapak, diapositiben aurkezpenak...). Wikiaren atalak, beraz, ikasleen izenak izan daiteke.
2. Aldizkari zientifiko digitala denon artean egitea. Gai bakoitzean ikasleek artikulotxo bat idazten dute eta eta aldizkari moduan antolatzen da wikia. Atalak: aldizkariaren aleak edo gaiak.
3. Wiki monografikoa egitea, programazioaren gai bat aukeratzen. Giza gorputza hartzen baduzue, adibidez,  wikia antola dezakezue ikasitako informazioarekin, wikiaren atalak aparato edo sistema bat jarriz (hezurrak, nutrizio-sistema, arnas sistema...). Atal bakoitzean argazkiak, animazioak, testuak, bideoak...
4. Gauza bera –monografikoa-baina ikasturtean zehar garatzen duzuen gai batekin, esate baterako esperimentoei buruz edo problemei buruz.
5. Wiki bera proiektu bat izatea, esate baterako, ibilaldi baten islada. Aurrekoan natur ibilaldia egiten da eta honen emaitzak wikian kokatzen dira: harturako neurriak, ateratako argazkiak, ibilaldian ikusitako kontzeptuak, egindako mapak...Matematikan instituto bera har daiteke gai eta honen gainean neurriak, proportzioak, distantziak, zabalerak, geometria, problemak (lehioak haundiagoak izango balira, zenbat argi gehiago sartuko litzateke?), estatistika (zenbat ikasle sartzen diren minutuko lehenengo orduan...).
6. Gai zehatz baten bilduma: Munduko/ Euskadiko ibaiak, mendiak, arrokak, galzorian dauden izaki bizidunak, ekosistemak...
7. Eztabaida egin eta gero, klaseko proposamenak edo ondorioak jar ditzakete: klima aldaketaren kontra jotzeko, ura aurrezteko, problemak irtenbideratzeko metodoak...
8. Lehiaketa baten erakusketa: argazki matematikakoak, Teknologian egindako proiektuak,...
9. Ikastexeen arteko proiektua. Europear proiektuan sartuta bazaudete edo beste ikastexe batekin harremanak mantentzen badituzue, Wikia proiektu komuna egiteko ezinbestekoa da.
10. WikiQuestak egiteko. Wiki bat oso toki aproposa da WebQuestak ikasleei planteatzeko, gainera, bere ekoizpenak ere leku berean egon daitezke.

Zeozer gehiago bururatzen bazaizue, idatzi gaineratzeko

Ikuskariak programazioa laburra egiteko orientabideak bidali dituenez, orain nire orientabideei moldaketa bat egin diet. Hona hemen esteka gaurkotuta:

 Programazioa laburra egiteko orientabideak

Actualizadas las orientaciones para realizar la programación abreviada 

Nire kidea den Ana Basterraren eskutik hurrengo Weborriaren berri izan dut. Bere izenburua "Cine y educación", beharbada gai honi zuzendutako tokirik onena eta handiena. Enrique Martínez-Salanovak eginda ("Comunicar" taldekidea), denetariko aurkitzen dugu, arolo guztietan, baina gure eremuan kokatzen bagara, ondorengo atalak apuntatu:

Beste atal interesgarriak:

 Cine y educación, una de las páginas sobre este tema mas completa que existe.

"Ikteroak" Jakintza Ikastolako irakasle talde bat da eta pasa den astean bere bogean oso proposamen didaktiko ona  eta gaitasunen garapenarekin bat dagoena argitaratu zuten. Matematikako neurria edukin-multzoa lantzeko, magnitudeen gymkhana egiten dute ikasleek. LHko 3. kurtsoan garatzeko prestatuta dagoen arren, edozein mailetara esportatzekoa da, benetan ikasleek matematika bizitzen dutelako. Hona hemen esteka, dena dago oso ondo azalduta:Magnitudeen gymkhana

Gymkhana en castellano (Eldako CEFIREko originala)

Elkarlana betidanik gaitasunak garatzeko estrategia metolologikoa onetariko bat  izan da. Aurten badirudi denok ados jarri dugula gai honetan aritzeko, adibidez, Barakaldoko Berritzeguneko Jardunaldi pedagogikoen gaia izango da, ERKIDE Elkarteak ere Euskalduna Jaureguian honi buruzko Kongresua egingo du eta abar. Ekintza guztietan Pere Pujolás (VIC unibertsitateko aditua eta gaian oso prestatuta) gonbidatuta dago eta ez dago estraniatzerik, bere proposamena oso zabala eta praktikoa delako.

Ni, nire partetik, iaz hasi nintzen gaia lantzen eta Pere Pujolásekin ikastarotxo bat izanda (hona hemen beren diapositibak) , bere proposamena oso gustatu zait eta erabaki nuen ikastetxeetatik zabaltzea prestakuntza modulotxo bezala. Horretarako apunteak garatu ditut, zientziateko adibideekin, eta zuekin konpartitu nahi dut. Gauza batzuk nire kosetxatik datoz, noski.

Mundu guztiak hitz egiten du Web 2.0ri buruz...baita nik ere. Eta zeresaterik asko neukanez, nahiz eta blogosferan milaka egon eta nirea beste bat izango den, hara doa nire blogaren jaiotza: 2.0 BIZI

Blogean bilduko ditudan baliabideak eta komentario pertsonalak izango dituzue. Gaiak: 2.0 eta estrategia metodologikoak.

Os presento mi nuevo blog 2.0 BIZI donde pretendo comentar recursos Web 2.0 y estrategias metodológicas.

Sarreraren izenburua nahiko arraroa? bai, baina irakurri dudan liburu zoragarria baten bezalako bat  denez, lizentzia txiki bat  hartu dut. Aipatutako liburua "¿Y los ciruelos chinos?" da eta hemendik, irakaslea baldin bazara, batez ere matematikakoa,  irakurtzea gomendatzen dizut gogor. Hasi bezain laster engantxatzen zaitu eta segituko irakurmena eskatzen du. Liburuan matematikako irakasleen esperientziak, garai desberdinetan kokaturik (bera ikaslea zeneko kontakizunak, unibertsitatean, klaseko anekdotak, REM, LOGSE, LOE..) garatzen ditu bere estilo poetikoarekin lagunduta...gozada bat benetan.

Azken irakurmenaren parrafoan "Txinako gereziondoen" hausnarketa didaktiko bikaina egiten da. Egileak kontatzen du nola, irakasle sartu berria zenean, oso gaztea, natur zientzietako klaseak ematea tokatu zitzaion. Eta nola, ikasgaia menperatzen ez zuenez, testu liburua buruz ikasi zuen klase bat eman baino lehen. Eta nola, fotosintesia azaltzerakoan, bere ikasleengandik galdera baten beldur zegoen:  zergatik Txinako gereziondoek , hosto gorriak izanik eta ez berdeak,  fotosintesia egiten zuten. Baina, zorionez, hau ez zen inoiz gertatu, irakasleari bere betiko errolloa -egunero buruz ikasita - botatzea baimenduz...irakaskuntzaren inertziak eta paradojak. Honela sentitzen naiz ni momentu honetan, datorren astean matematikako mintegi batera joan behar naizelako programazio laburreko helburuekin laguntzeko, LOEren diskurtso barneratuta baina matematikaren ikuspuntu orokorrarik ez. Hau den aholkularitzaren bizitza!

Hain historio politak idazten dituenak Miguel Barreras du izena eta benetako irakaslea da...eleberrigileaz gain, liburu eta artikulo asko argitaratu dituelako ( matemáticas con excel, el catálogo de Trendar B. Llesur...).

Liburuko historio batzuk  irakur ditzakegu bere Webtxokoan: matemáticas desde contextos, ikerketa litzentzia batean garatzen hasi  zituen materialak matematikaren irakaskuntzari zentzua emateko azmoz.

Bide batez, jakinminak jota bazaude, irakur ditzakezu bi artikulo hauek:

• El color de las plantas
• La caza del otoño rojo

Orain dela gutxi Juan José de Haroren txokoan -Educativa -bere artikulu interesgarri bat irakurri dut. Gaia zen ea IKTeknologiekin betiko metodo klasikoekin baino gehiago ikasten zen ala ez. Beraren hausnarketaren ondorioa "bai, ez edo segun eta nola" izan zen, normalean, berak dio, halako galdera txarto planteatuta dagoelako, hau da, galderaren atzean analfabetoa digitalaren mentalitatea izkutatzen delako. IKTak ez dira irakaskuntzan beste tresna batzuk, testu liburua edo arbela bezalakoak, baizik eta benetako BEHARRA gaur egungo garaietara moldatu nahi badugu. Artikulua irakurri eta gero, egilearen iritzia besterik ez dela pentsa dezakegu...ba, hara non, egun batzuk pasa ondoren, Raimundo Rubioren Redox blogean, antzeko sarrera batekin topatzen naiz, baina oraingo honetan EEBBetako ikerketa baten berri ematen da, Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning hain zuzen ere, non on line prestakuntzan presentzialean baino azkoz gehiago ikasten dela aipatzen den. Horretaz gain, eta literalki kopiatzen dut- gai honi buruzko El Pais egunkariaren artikulua aipatzen du:

"...La enseñanza virtual es más efectiva que la clásica, sobre todo combinada con elementos presenciales - El alumno es más activo y el profesor, más asesor..."

Are gehiago, Sustaturen bitartez honetaz enteratu naiz: beste ikerketa batek (Stanford Study of Writing hain zuzen ere) adierazten du gazteen idazketa ohiturak eta idazkuntza kalitatea, eskasten beharrean (topiko teknofoboak dioen bezala), hobetzen ari direla. Internetak ematen dituen harremanetarako aukerei esker, neska mutilek gehiago idazten dute eta hobeto  komunikatzen dute. Kritika handia jasotzen duten SMS mezuetan ere, zehaztasuna eta kontzisioa lantzen dira.

Post hirurak irakurtzea gomendatzen dizuet.

TALIS txostena (Teaching and Learning Internacional Survey) 24 herrialdeko irakasle eta zuzendarien artean egindako OCDE-ren inkesta bat da. Pasa den ikasturtean burutu zen eta orain bere lehenengo emaitzak  kaleratu dira. Txostenean, irakasleek hezkuntza, ikaste-irakaste prozesu eta lan baldintzei buruzko iritziak eta pertzepzioa bota zituzten. Espanian 2000 irakaslek parte hartu zuten eta hona hemen gure emaitza nabarmen batzuk:

Ikastetxeen atala:

• Irakasleen herenak 50 urte baino gehiago ditu
• Ikasleen erratioa ikasgelan bataz bestekoa 21koa da
• Laguntza pedagogikoaren langileria ikastetxeetan gutxi da (orientatzaileak, PTak...)
• Zuzendariak irakaslearen absentismoa eta puntualtasunaren falta kezkatuta daude
• Ikastetxearen eta zuzendarien autonomia oso gutxi da

Prestakuntza:

• Irakasleek  25 egun  urteko prestakuntzarako ematen dituzte, baina gehiago nahi izango lituzteke
• Irakasle berrien hasierako prestakuntza, ordea, oso baxua da
• Prestakuntzaren eredurik onena, irakasleen aburuz, norberako edo taldeko ikerketa da, baina normalean ez da gertatzen

Irakaskuntzaren praktika:

• Irakasleek gehiago pentsatzen dute bere papera ikasleen ikaskuntza propioa erraztatzea dela (eredu konstruktibista) , informazioaren trasmisioa baino. Hala eta guztiz, kontraesana sortzen da gero , ikasgelako errealitatean, eredu trasmisiboa gehien erabiltzen dutena delako eta, are gehiago, matematika eta zientzietan
• Irakasleek ideiak konpartitzen dituzte maiz, baina benetako elkarlan profesionala ez da gertatzen
• Klaseko denboraren % 15 ordena mantentzeko ematen da
• Ikasgelako klima positiboak eragin handia egiten du ikaskuntzan eta harreman zuzena du erabiltzen duen ikas-ereduarekin. Gero eta trasmisiboa bada, orduan eta klima negatibo gehiago ikasgeleetan
• Irakasleak, orokorrean, posik daude beren lanarekin, baina efizienteak ez direla pentsatzen dute

Irakasle eta ikastetxeen ebaluazioa:

• Irakasleen % 50k ez dute kanpoko ebaluaziorik jaso, nahiz eta bere lana hobetzeko ezinbesteko tresna dela pentsatzen duten
• Nahiz eta ebaluazioaren informazioa jaso,gero ez da kontutan hartzen ikasgelaren hobekuntzan
• Berrizten duten irakasleen keskarik nagusia da bere lana ez dela eskertzen ez profesionaltasunaren moduan, ez ekonomikoki

Informe TALIS

Informe del MEC

Resumen de las conclusiones del informe TALIS